به سوی حقیقت

مختصري از احوال ابن جرير طبري

سه‏شنبه 26/9/1387 3:0 عصر| تاريخ | دیدگاه

محمد بن جرير طبرى‏
محمد بن جرير طبرى نويسنده تاريخ الرسل و الامم و الملوک در سال 224 ه . ق در آمل يکى از شهرهاى سرزمين طبرستان - مازندران فعلى - متولد شد. از اين رو وى را در انتساب به محل تولدش «طبرى» مى‏گويند.
طبرى براى کسب علم به شهرهاى رى، بغداد، بصره، واسط، کوفه، شام و مصر سفر کرد و سر انجام در بغداد استقرار يافت و تا پايان عمر همانجا زيست. وفات وى در سال 310 ه . ق در سن 84 سالگى در بغداد روى داد.
طبرى در علوم رايج آن زمان همچون فقه، حديث، تفسير و تاريخ تبحر داشت، مهمترين جنبه شخصيت طبرى در حياتش، بعد فقهى او بود. او بنيانگذار مذهب فقهى خاصى بود که پيروانى نيز تا يک قرن پس از خود داشت. ابن نديم او را در زمره فقيهان (نه مورخان) آورده است، البته در گذر زمان جنبه فقهى طبرى فراموش شده و از کتب عمده فقهى وى بجز اختلاف الفقهاء و نيز کتاب حديثى-فقهى تهذيب الآثار اثرى بر جاى نمانده است.
طبرى از نظر مذهبى سنى بوده ولى تعصب شديد نداشته است (عثمانى مذهب نبوده است)، او اساسا بعنوان يک سنى معتدل روايات فضائل اهل بيت (ع) را قبول داشته، گو اينکه در اواخر عمر تمايلى نيز از وى به تشيع بروز کرده است.در آن دوران که در بغداد درگيرى اصلى ميان حنابله و شيعيان بوده طبرى نيز با حنابله درگير شده است. او احمد بن حنبل را فقيه نمى دانست و به آراء او در مسائل فقهى اعتنا نمى کرد. به همين دليل در کتاب «اختلاف الفقهاء» آراء و اقوال او را در کنار ديگر فقيهان نياورده است.
وى مخالف با عقيده حنبليان در «تشبيه» و «تجسيم» بود و بر سر در منزل خود نوشته بود:
(س‏سبحان من ليس له انيس‏جو لا له فى عرشه جليس‏س